भीमसेनस्थान

दोलखाका राजाले आफ्नी रूपवती राजकुमारीको विवाह काठमाडौँका एक कुलीन खानदानका युवकसँग गरिदिए। विवाह सम्पन्न भएपछि दाइजो र सौगातहरू बोकाएर जन्तीलाई काठमाडौँतर्फ बिदाइ गरियो।

सामग्रीहरू यति धेरै थिए कि थुप्रै भरियाहरू लगाउँदा पनि एउटा ठूलो भारी बोक्न बाँकी नै रह्यो। तब दोलखाकै एक वृद्ध व्यक्तिले त्यो भारी बोकेर जन्तीसँगै काठमाडौँतर्फ लागे।

त्यो वृद्ध भरिया अत्यन्त अल्छी देखिन्थ्यो — ऊ केवल खान्थ्यो र सुतेर दिन बिताउँथ्यो। काठमाडौँमा धान रोप्ने समय आएपछि घरबेटीले खेत खन्नका लागि भरियाहरूलाई खटाए। अन्य भरियाहरूले दिनभरि काम गर्दा त्यो वृद्ध भने घाम तापेर सुतिरहेको हुन्थ्यो।

साँझपख भरियानाइकेले बाँझो खेत देखेर हप्काउँदै भन्यो: "भोलि बिहानै रोपाइँ छ, जसरी भए पनि आज रातभरिमा यो विशाल खेत खनिसक्नुपर्छ!"

वृद्ध भरियाले कुनै प्रतिवाद गरेन। तर भोलिपल्ट बिहान हेर्दा सयौँ लाठेहरूले महिनौँ लगाएर पनि नसकिने त्यो विशाल खेत रातभरिमै पूर्ण रूपमा खनिएर रोपाइँका लागि तयार भइसकेको थियो।

यो अद्भूत चमत्कार देखेर सबैले बुझे — ती वृद्ध अरू कोही नभएर स्वयं दोलखाका भीमसेन थिए।

आफ्नो रहस्य खुलेपछि भीमसेनले भने: "म काठमाडौँको रमिता हेर्न वृद्ध भरिया बनेर आएको थिएँ। अब म दोलखा नै फर्कन्छु। फर्कने क्रममा म जहाँ-जहाँ विश्राम गर्नेछु, त्यहाँ-त्यहाँ मेरो मन्दिर स्थापना गर्नू।"

भीमसेन हिँड्दै दोलखा फर्किए र उनले पाइला टेकेका स्थानहरूमा भव्य भीमसेन मन्दिरहरू (भीमसेनस्थान) बने, जहाँ आज पनि व्यापारीहरूले व्यापारवृद्धिका लागि भीमसेनको विशेष आराधना गर्दछन्।