काठेसिम्भु

नेपालका सिद्ध तान्त्रिक समन्तभद्र तीर्थयात्राका क्रममा काशी (वाराणसी) पुगेका थिए। त्यहाँ गङ्गा नदीको किनारमा एउटा भव्य र विशाल जैन मन्दिरको निर्माण सम्पन्न भएको थियो।

मन्दिरको प्राणप्रतिष्ठा गर्न हजारौँ मानिसहरू भेला भएर लामो शास्त्रार्थ र विवाद गरिरहेका थिए। विधिविधानको झन्झट देखेर समन्तभद्रले अघि सरेर भने: "यदि तपाईंहरू अनुमति दिनुहुन्छ भने म अहिले नै यस मन्दिरको प्राणप्रतिष्ठा गरिदिन्छु।"

सबैले स्वीकार गरेपछि समन्तभद्रले गङ्गाको पवित्र जल अञ्जुलीमा लिएर मन्त्रोच्चारण गर्दै मन्दिरमा छर्किदिए र भने: "मन्दिरको प्राणप्रतिष्ठा सम्पन्न भयो।"

तर त्यहाँका पण्डितहरूले यति सजिलै गरिएको प्रतिष्ठालाई विश्वास गरेनन् र खिल्ली उडाउँदै भने: "के यति छिट्टै मन्त्र छर्किँदैमा मन्दिर सिद्ध हुन्छ?"

समन्तभद्रले आफ्नो तान्त्रिक विद्याको अनादर भएको महसुस गरी भने: "यदि तिमीहरूलाई विश्वास छैन भने म यो सिंगै मन्दिरलाई आकाशमार्गबाट उडाएर मेरो देश नेपाल लैजान्छु।"

सबैले हाँसोमा उडाउँदै मन्दिरलाई मजबुत डोरीहरूले बाँधेर जमिनमा समात्न खोजे। तर समन्तभद्रले मन्त्रोच्चारण गरी तीनपटक चुड्की बजाउनासाथ त्यो विशाल मन्दिर जमिनको जगसहित आकाशमा उठ्यो र उड्न थाल्यो। डोरी समातेका मानिसहरू पनि हावामा झुण्डिन पुगे।

समन्तभद्रले त्यो आकाशगामी मन्दिरलाई नेपालमण्डल ल्याएर काठमाडौँको बीचमा स्थापित गराए। काशीबाट उडाएर ल्याइएको र स्वयम्भूको प्रतिरूप भएको हुनाले त्यसलाई 'काशीस्वयम्भू' वा 'काठेसिम्भु' भनियो।