नक्षत्रअनुसार स्वरको सूची
२७ नक्षत्र र तिनका चारै पादका स्वर — शिशुको नाम राख्न प्रयोग हुने नाम राशि अक्षर।
जन्म विवरण भर्नुहोस् र जन्म नक्षत्र, पाद तथा सही स्वर थाहा पाउनुहोस्। लगइन आवश्यक छ।
स्वर सिद्धान्त भनेको के हो?
स्वर सिद्धान्तका आधारमा शिशुको नाम राख्दा बालबालिकाको वृद्धि र विकासमा सकारात्मक परिणाम पाइन्छ भन्ने मान्यता छ। नाम राख्ने सबैभन्दा प्रचलित विधि भनेको जन्मको समयमा चन्द्रमा जुन नक्षत्रको जुन पाद (चतुर्थांश) मा रहेको हुन्छ, त्यही पादको स्वरबाट नाम सुरु गर्नु हो।
वैदिक ज्योतिषले राशिचक्रलाई २७ भागमा विभाजन गर्छ, जसलाई नक्षत्र भनिन्छ। प्रत्येक नक्षत्रलाई थप चार भागमा बाँडिन्छ, जसलाई पाद भनिन्छ। जन्म नक्षत्र मात्र थाहा भएर शिशुको नाम राख्न पर्याप्त हुँदैन — १०८ स्वर समूहमध्ये सबैभन्दा उपयुक्त स्वर छान्न नक्षत्र र पाद दुवै थाहा हुनुपर्छ।
स्वर सिद्धान्तको महत्त्व
वैदिक ज्योतिषले स्वर सिद्धान्तलाई विशेष महत्त्व दिएको छ। हिन्दु परम्परामा स्वरको शक्तिबाट देवताहरूलाई प्रसन्न तुल्याइन्छ। ध्वनि ब्रह्माण्डमा क्रियाशील सबैभन्दा प्रभावकारी ऊर्जामध्ये एक हो — सबै मन्त्रहरू पनि स्वर सिद्धान्तमै आधारित छन्।
२७ नक्षत्र र तिनका चारै पादका स्वर (नाम राख्ने अक्षर)
| क्र.सं. | नक्षत्रको नाम | पाद १ | पाद २ | पाद ३ | पाद ४ |
|---|---|---|---|---|---|
| १ | अश्विनीAshwini | चु(Chu) | चे(Che) | चो(Cho) | ला(Laa) |
| २ | भरणीBharani | ली(Lee) | लू(Loo) | ले(Le) | लो(Lo) |
| ३ | कृत्तिकाKrittika | अ(A) | ई(Ee) | उ(U) | ए(E) |
| ४ | रोहिणीRohini | ओ(O) | वा(Vaa) | वी(Vee) | वु(Vu) |
| ५ | मृगशिराMrigashira | वे(Ve) | वो(Vo) | का(Kaa) | की(Kee) |
| ६ | आर्द्राArdra | कु(Ku) | घ(Gha) | ङ(Ing) | छ(Chha) |
| ७ | पुनर्वसुPunarvasu | के(Ke) | को(Ko) | हा(Haa) | ही(Hee) |
| ८ | पुष्यPushya | हु(Hu) | हे(He) | हो(Ho) | डा(Daa) |
| ९ | अश्लेशाAshlesha | डी(Dee) | डू(Doo) | डे(De) | डो(Do) |
| १० | मघाMagha | मा(Maa) | मी(Mee) | मू(Moo) | मे(Me) |
| ११ | पूर्वाफाल्गुनीPurva Phalguni | मो(Mo) | टा(Taa) | टी(Tee) | टू(Too) |
| १२ | उत्तराफाल्गुनीUttara Phalguni | टे(Te) | टो(To) | पा(Paa) | पी(Pee) |
| १३ | हस्तHasta | पू(Poo) | ष(Sha) | ण(Na) | ठ(Tha) |
| १४ | चित्राChitra | पे(Pe) | पो(Po) | रा(Raa) | री(Ree) |
| १५ | स्वातीSwati | रू(Roo) | रे(Re) | रो(Ro) | ता(Taa) |
| १६ | विशाखाVishakha | ती(Tee) | तू(Too) | ते(Te) | तो(To) |
| १७ | अनुराधाAnuradha | ना(Naa) | नी(Nee) | नू(Noo) | ने(Ne) |
| १८ | ज्येष्ठाJyeshtha | नो(No) | या(Yaa) | यी(Yee) | यू(Yoo) |
| १९ | मूलMula | ये(Ye) | यो(Yo) | भा(Bhaa) | भी(Bhee) |
| २० | पूर्वाषाढाPurva Ashadha | भू(Bhoo) | धा(Dhaa) | फा(Phaa) | ढ(Dha) |
| २१ | उत्तराषाढाUttara Ashadha | भे(Bhe) | भो(Bho) | जा(Jaa) | जी(Jee) |
| २२ | श्रवणShravana | खी(Khee) | खू(Khoo) | खे(Khe) | खो(Kho) |
| २३ | धनिष्ठाDhanishtha | गा(Gaa) | गी(Gee) | गु(Gu) | गे(Ge) |
| २४ | शतभिषाShatabhisha | गो(Go) | सा(Saa) | सी(See) | सू(Soo) |
| २५ | पूर्व भाद्रपदPurva Bhadrapada | से(Se) | सो(So) | दा(Daa) | दी(Dee) |
| २६ | उत्तर भाद्रपदUttara Bhadrapada | दू(Doo) | थ(Tha) | झ(Jha) | ञ(Yna) |
| २७ | रेवतीRevati | दे(De) | दो(Do) | च(Cha) | ची(Chee) |
- १अश्विनीAshwiniपाद १चु(Chu)पाद २चे(Che)पाद ३चो(Cho)पाद ४ला(Laa)
- २भरणीBharaniपाद १ली(Lee)पाद २लू(Loo)पाद ३ले(Le)पाद ४लो(Lo)
- ३कृत्तिकाKrittikaपाद १अ(A)पाद २ई(Ee)पाद ३उ(U)पाद ४ए(E)
- ४रोहिणीRohiniपाद १ओ(O)पाद २वा(Vaa)पाद ३वी(Vee)पाद ४वु(Vu)
- ५मृगशिराMrigashiraपाद १वे(Ve)पाद २वो(Vo)पाद ३का(Kaa)पाद ४की(Kee)
- ६आर्द्राArdraपाद १कु(Ku)पाद २घ(Gha)पाद ३ङ(Ing)पाद ४छ(Chha)
- ७पुनर्वसुPunarvasuपाद १के(Ke)पाद २को(Ko)पाद ३हा(Haa)पाद ४ही(Hee)
- ८पुष्यPushyaपाद १हु(Hu)पाद २हे(He)पाद ३हो(Ho)पाद ४डा(Daa)
- ९अश्लेशाAshleshaपाद १डी(Dee)पाद २डू(Doo)पाद ३डे(De)पाद ४डो(Do)
- १०मघाMaghaपाद १मा(Maa)पाद २मी(Mee)पाद ३मू(Moo)पाद ४मे(Me)
- ११पूर्वाफाल्गुनीPurva Phalguniपाद १मो(Mo)पाद २टा(Taa)पाद ३टी(Tee)पाद ४टू(Too)
- १२उत्तराफाल्गुनीUttara Phalguniपाद १टे(Te)पाद २टो(To)पाद ३पा(Paa)पाद ४पी(Pee)
- १३हस्तHastaपाद १पू(Poo)पाद २ष(Sha)पाद ३ण(Na)पाद ४ठ(Tha)
- १४चित्राChitraपाद १पे(Pe)पाद २पो(Po)पाद ३रा(Raa)पाद ४री(Ree)
- १५स्वातीSwatiपाद १रू(Roo)पाद २रे(Re)पाद ३रो(Ro)पाद ४ता(Taa)
- १६विशाखाVishakhaपाद १ती(Tee)पाद २तू(Too)पाद ३ते(Te)पाद ४तो(To)
- १७अनुराधाAnuradhaपाद १ना(Naa)पाद २नी(Nee)पाद ३नू(Noo)पाद ४ने(Ne)
- १८ज्येष्ठाJyeshthaपाद १नो(No)पाद २या(Yaa)पाद ३यी(Yee)पाद ४यू(Yoo)
- १९मूलMulaपाद १ये(Ye)पाद २यो(Yo)पाद ३भा(Bhaa)पाद ४भी(Bhee)
- २०पूर्वाषाढाPurva Ashadhaपाद १भू(Bhoo)पाद २धा(Dhaa)पाद ३फा(Phaa)पाद ४ढ(Dha)
- २१उत्तराषाढाUttara Ashadhaपाद १भे(Bhe)पाद २भो(Bho)पाद ३जा(Jaa)पाद ४जी(Jee)
- २२श्रवणShravanaपाद १खी(Khee)पाद २खू(Khoo)पाद ३खे(Khe)पाद ४खो(Kho)
- २३धनिष्ठाDhanishthaपाद १गा(Gaa)पाद २गी(Gee)पाद ३गु(Gu)पाद ४गे(Ge)
- २४शतभिषाShatabhishaपाद १गो(Go)पाद २सा(Saa)पाद ३सी(See)पाद ४सू(Soo)
- २५पूर्व भाद्रपदPurva Bhadrapadaपाद १से(Se)पाद २सो(So)पाद ३दा(Daa)पाद ४दी(Dee)
- २६उत्तर भाद्रपदUttara Bhadrapadaपाद १दू(Doo)पाद २थ(Tha)पाद ३झ(Jha)पाद ४ञ(Yna)
- २७रेवतीRevatiपाद १दे(De)पाद २दो(Do)पाद ३च(Cha)पाद ४ची(Chee)
यो तालिका कसरी प्रयोग गर्ने?
जन्मको समयमा चन्द्रमा जुन नक्षत्रमा रहेको थियो, त्यो नक्षत्र र त्यसको पाद पत्ता लगाउनुहोस्। जस्तै — चन्द्रमा अश्विनीको पहिलो पादमा भए नाम चु (Chu) बाट, र रोहिणीको तेस्रो पादमा भए वी (Vee) बाट सुरु हुनुपर्छ।
आफ्ना प्रियजनको नक्षत्र र पाद थाहा पाउन जन्म कुण्डली बनाउनुहोस् — जन्म मिति, समय र स्थानअनुसार चन्द्रमाको नक्षत्र र पाद देखिन्छ, र माथिको तालिकाबाट सोही पादको स्वर छान्न सकिन्छ।
जिज्ञासा र उत्तर
स्वर सिद्धान्त र नक्षत्रका पादअनुसार नाम राख्नेबारे सोधिने प्रश्नहरू।
Q:स्वर सिद्धान्त भनेको के हो?
जन्मको समयमा चन्द्रमा जुन नक्षत्रको जुन पादमा रहेको हुन्छ, त्यही पादको स्वरबाट व्यक्तिको नाम राख्ने वैदिक विधिलाई स्वर सिद्धान्त भनिन्छ। त्यही स्वरबाट सुरु हुने नाम (नाम राशि) ले बालबालिकाको वृद्धि र विकासमा सहयोग पुग्ने विश्वास गरिन्छ।
Q:शिशुको नाम कुन अक्षरबाट सुरु गर्नुपर्छ?
यो जन्म नक्षत्र र पादमा निर्भर हुन्छ। जस्तै — चन्द्रमा भरणीको दोस्रो पादमा भए नाम लू (Loo) बाट र रेवतीको चौथो पादमा भए ची (Chee) बाट सुरु हुनुपर्छ। माथिको तालिकामा २७ नक्षत्र र चारै पादका स्वर दिइएका छन्।
Q:जन्म नक्षत्र र पाद कसरी थाहा पाउने?
जन्मकुण्डलीमा चन्द्रमाको स्पष्ट अक्षांशबाट जन्म नक्षत्र र पाद निकालिन्छ। प्रत्येक नक्षत्रले १३° २०′ ओगट्ने भएकाले २७ नक्षत्रले ३° २०′ का १०८ पाद बनाउँछन्। हाम्रो जन्म कुण्डली उपकरणले जन्म मिति, समय र स्थानअनुसार चन्द्रमाको नक्षत्र र पाद निकाल्छ।
Q:छोरा र छोरीको स्वर अक्षर फरक हुन्छ?
हुँदैन। पादको स्वर दुवैका लागि समान हुन्छ, फरक हुन्छ त केवल नामको छनोट। एउटै नक्षत्रको एउटै पादमा जन्मेका दुई बालबालिकाको नाम सुरु हुने अक्षर उही हुन्छ।
Q:स्वर नमिल्ने नाम राख्दा समस्या हुन्छ?
अनिवार्य रूपमा हुँदैन। स्वर एउटा परम्परागत मार्गदर्शन हो, भाग्यको कडा नियम होइन, र धेरै परिवारले अर्थ वा पारिवारिक कारणले नाम छान्छन्। नेपाली तथा भारतीय नामकरण परम्परामा भने पादको स्वरबाट नाम सुरु गर्नु शुभ मानिन्छ।
अन्य उपयोगी पृष्ठहरू
२७ नक्षत्रका अङ्ग्रेजी, देवनागरी र वैज्ञानिक नामसहित पूर्ण सूची।
जन्म प्रोफाइलबाट नाम सुरु गर्नुपर्ने सही स्वर पत्ता लगाउनुहोस्।
आजको तिथि, नक्षत्र, योग र करण, सूर्योदय–सूर्यास्त समयसहित।
व्यवसाय सुरु, पसल खोल्ने, गृहप्रवेश लगायतका शुभ समय।
नेपाल ज्योतिषका सबै कुण्डली, राशि र पञ्चाङ्ग उपकरण एकै ड्यासबोर्डमा।