भीमेश्वर (भीमसेन)
ढाक्रेको भेद खुल्दा भीमसेन शिलामा प्रकट भई भीमेश्वर बनेको कथा।
भीमेश्वर (भीमसेन)
दोलखाको सुनखानीका एक धनी साहुकहाँ एक दिन एक गरिब ढाक्रे (भरिया) आधा मुरी धान सापट माग्न आयो। साहुले सित्तैमा दिन नमानेर आफ्नो विशाल खेत गोड्न अह्रायो।
महिनाँ दिन लाग्ने त्यो विशाल खेत त्यस ढाक्रेले आँखा झिमिक्क गर्दागर्दै एक्लै गोडेर सिध्याइदियो। साहुले अचम्म मान्दै वाचाअनुसारको धान दियो, तर रहस्य बुझ्न आफ्नो नोकर भैरेलाई त्यस ढाक्रेको पछि-पछि पठायो।
जङ्गलको बीचमा पुगेर ढाक्रेले भात पकाएर पातहरूमा भाग लगायो। आफू लुकेर हेरिरहेको भए पनि ढाक्रेले भैरेलाई नामैले बोलाएर भात खान दियो।
भात खाइसकेपछि ढाक्रेले भैरेलाई भन्यो: "म साक्षात् भीमसेन हुँ। यदि तैंले मेरो यो रहस्य कसैलाई भनिस् भने मुखबाट रगत छादेर मर्नेछस्।" यति भन्नासाथ भीमसेन कालो शिलामा परिणत भए।
गाउँ फर्केपछि भैरेले साहुको नुनको सोझो गर्न सम्पूर्ण सत्य बतायो र रगत छादेर उसको प्राण गयो।
पछि बाह्रजना भरियाहरूले त्यही शिलालाई चुल्होको एउटा चम्को बनाएर भात पकाउन खोज्दा भात पाक्दै पाकेन। रिसाएर एक भरियाले पन्यूँले शिलामा हिर्काउँदा त्यसबाट रगतको धारा बग्न थाल्यो। सबैले पश्चात्ताप गरी माफी मागे।
त्यही पवित्र शिलालाई दोलखाको 'भीमेश्वर' (भीमसेन) का रूपमा स्थापना गरियो, जहाँ आज पनि देशमा संकट आउनुपूर्व शिलाबाट पसिना निस्कने जनविश्वास छ।
सूचना: यी परम्परागत नेपाली लोककथा (किम्बदन्ती) हुन्, जो पुस्तौँदेखि मुखबाट मुखमा चलिआएका छन्। यी वास्तविक ऐतिहासिक घटनासँग मिल्न पनि सक्छन्, नमिल्न पनि — तर नेपालको सांस्कृतिक सम्पदाको रूपमा यिनलाई भनिँदै र विश्वास गरिँदै आइएको छ।
सम्बन्धित किम्बदन्ती
देवनाम र यससँग जोडिएका अन्य कथा।