देवनाम

ईशानेश्वर

हलोको फालीले ईशानेश्वर प्रकट भई घिमिरेलाई सन्तान दिएको कथा।

ईशानेश्वर

लम्जुङको करापुटारस्थित विशाल र उर्बर बेंसीको बाँझो जमिन जोत्न चिसंकु गाउँका घिमिरे थरका ब्राह्मणले आफ्ना हलीलाई गोरुसहित पठाए।

हलीले खेत जोत्न थाल्दा हलोको फाली जमिनमुनि रहेको एउटा कडा शिलामा ठोकियो। फाली ठोकिनासाथ जमिनबाट भयानक आगोको ज्वाला र गर्जन निस्कियो। त्यस दैवी तेजले हली र गोरुहरू घटनास्थलमै बेहोस भई मरे।

त्यसै रात भगवान् शिवले घिमिरे ब्राह्मणलाई सपनामा दर्शन दिएर भने: "त्यो बाँझो फाँट मेरो तपोभूमि हो। हलोको फाली लागेर म जागृत भएँ। त्यहाँ मेरो दिव्य शिला छ, त्यसलाई निकालेर मन्दिर स्थापना गर।"

घिमिरे ब्राह्मणले त्यहाँ खनेर भगवान् ईशानेश्वरको मन्दिर स्थापना गराए।

घिमिरे दम्पति निःसन्तान भएकाले ईशानेश्वरको आज्ञाअनुसार उनकी पत्नीले महाशिवरात्रिका दिन हातमा अखण्ड नौसुते बत्ती लिएर रातभर उभिएर जाग्राम बसी कठोर व्रत गरिन्। ईशानेश्वर महादेवको अनुकम्पाले उनीहरूले तेजस्वी पुत्र प्राप्त गरे। त्यसैले करापुटारको ईशानेश्वर महादेवलाई भक्तजनहरूले मनोकांक्षा पूर्ण गर्ने 'सन्तानेश्वर' का रूपमा अत्यन्त श्रद्धापूर्वक पूजा गर्दछन्।

सूचना: यी परम्परागत नेपाली लोककथा (किम्बदन्ती) हुन्, जो पुस्तौँदेखि मुखबाट मुखमा चलिआएका छन्। यी वास्तविक ऐतिहासिक घटनासँग मिल्न पनि सक्छन्, नमिल्न पनि — तर नेपालको सांस्कृतिक सम्पदाको रूपमा यिनलाई भनिँदै र विश्वास गरिँदै आइएको छ।

देवनाम र यससँग जोडिएका अन्य कथा।