पशुपतिनाथ
गाईको दूध पृथ्वीमा छर्किएर पशुपतिनाथको ज्योतिलिंग भेटिएको र नेपाल नाम रहेको कथा।
पशुपतिनाथ
सृष्टिको आरम्भमा ब्रह्मा र विष्णुबीच को ठूलो भन्ने विवाद हुँदा उनीहरूका बीचमा एउटा विशाल र अनन्त ज्योतिर्लिङ्ग प्रकट भयो। त्यसको आदि र अन्त कसैले पहिल्याउन सकेनन्। अन्ततः त्यो ज्योतिर्लिङ्ग नै देवाधिदेव महादेव शिवको साक्षात् स्वरूप भएको प्रमाणित भयो।
कालान्तरमा भगवान् शिव मृगरूप धारण गरी श्लेष्मान्तक वनमा विचरण गर्न थाले।
धेरै समयपछि गोपालवंशी ग्वालाहरूको एउटी गाईले दिनहुँ एउटा निश्चित झाडीमा पुगेर आफ्नो थुनबाट आफैं दूधको धारा चढाउने गरेको ग्वालाहरूले देखे।
गोपालहरूका नाइके भुक्तमान (नेप) ले कौतूहलवश त्यो ठाउँ खन्दा जमिनमुनिबाट अत्यन्त तेजस्वी पशुपतिनाथको पञ्चमुखी ज्योतिर्लिङ्ग प्रकट भयो।
महर्षि नेमुनिले त्यहाँ आई पूजाआजा गरी भुक्तमानका छोरालाई राजा बनाए र पशुपतिनाथलाई देशको प्रमुख संरक्षक देवताका रूपमा स्थापित गरे। नेमुनिले पालनपोषण गरेको हुनाले यस पवित्र भूमिको नाम 'नेपाल' रहन गयो र आराध्यदेव पशुपतिनाथको ख्याति संसारभर फैलियो।
सूचना: यी परम्परागत नेपाली लोककथा (किम्बदन्ती) हुन्, जो पुस्तौँदेखि मुखबाट मुखमा चलिआएका छन्। यी वास्तविक ऐतिहासिक घटनासँग मिल्न पनि सक्छन्, नमिल्न पनि — तर नेपालको सांस्कृतिक सम्पदाको रूपमा यिनलाई भनिँदै र विश्वास गरिँदै आइएको छ।
सम्बन्धित किम्बदन्ती
देवनाम र यससँग जोडिएका अन्य कथा।