धान्यगिरि (वार्डाँ)
धानको विशाल थुप्रो माटो भई वाडों (धान्यगिरि) बनेको राक्षसको कथा।
धान्यगिरि (वार्डाँ)
उहिले शोणितपुर क्षेत्रमा एक लोभी राक्षस बस्थ्यो। उसले वर्षौंदेखि जोहो गरेर आफ्नो घरअगाडि धानको एउटा विशाल थुप्रो लगाएको थियो। उमेर ढल्कँदै जाँदा उसको शरीरको बल घट्दै गयो र उसले बाँकी जीवन आनन्दसँग बिताउने सोच बनायो।
एक दिन उसले मनमनै हिसाब गर्न थाल्यो: "मैले थुपारेको यो धानले मेरो बुढेसकालभर खान पुग्ला कि नपुग्ला? कतै अन्न सकिएर म भोकै मर्नुपर्ने त होइन?"
उसले आफ्नो सम्भावित आयुका दिनहरूसँग धानको थुप्रोको भाग लगायो। उसको लोभी र शंकालु मनले देख्यो — दिनको एक छाक खान पनि यो अन्न अपुग हुनेछ।
यो सोचेर ऊ ज्यादै चिन्तित भयो। "बुढेसकालमा भोकै मर्नुभन्दा त अहिले शरीरमा अलिकति बल छँदै आजको छाक नखाई अन्न जोगाउनु बेस हुन्छ" भनी उसले विचार गर्यो।
यस्तै चिन्ता र लोभमा उसको पूरै दिन बित्यो। साँझ परेपछि ऊ एक छाक अन्न बचाउने लोभमा भोकै सुत्न गयो।
तर भोलिपल्ट बिहान ऊ कहिल्यै ब्यूँझिएन; निद्रामै उसको प्राण गयो। यता उसले जोहो गरेर राखेको त्यो विशाल धानको रास बिस्तारै माटो र ढुङ्गामा परिणत भयो। खेतको बीचमा रहेको माटोको त्यो ठूलो थुम्कोलाई वाडों वा धान्यगिरि भन्न थालियो, जो मानिसको अन्धो लोभ र चिन्ताको साक्षी बनेर आज पनि खडा छ।
सूचना: यी परम्परागत नेपाली लोककथा (किम्बदन्ती) हुन्, जो पुस्तौँदेखि मुखबाट मुखमा चलिआएका छन्। यी वास्तविक ऐतिहासिक घटनासँग मिल्न पनि सक्छन्, नमिल्न पनि — तर नेपालको सांस्कृतिक सम्पदाको रूपमा यिनलाई भनिँदै र विश्वास गरिँदै आइएको छ।
सम्बन्धित किम्बदन्ती
स्थाननाम र यससँग जोडिएका अन्य कथा।