पद्मगिरि

महाचीनबाट बोधिसत्व मञ्जुश्री आफ्ना दुई शक्ति वरदा र मोक्षदासहित स्वयम्भू ज्योतिको दर्शन गर्न नागह्रद आइपुगे। उनी महामण्डप डाँडामा तीन रात बसेर स्वयम्भू ज्योतिको दर्शन गर्दै मानव हितको योजना बनाउन लागे।

मानव बस्ती बसाल्न नागह्रदको पानी बाहिर निकाल्नुपर्ने आवश्यकता उनले देखे। सम्पूर्ण पहाडी घेराको निरीक्षण गर्दा दक्षिणतर्फको पर्वत केही होचो देखियो। उनले त्यहीँबाट गल्छी बनाएर पानीको निकास खोल्ने निर्णय गरे।

मञ्जुश्रीले आफ्ना दुई शक्तिलाई फुलोच्च र ध्यानोच्च पर्वतमा राखे। आफू बीचको खोँचमा उभिएर आफ्नो चन्द्रहास खड्ग उचाले र पहाडमाथि तीव्र प्रहार गरे।

खड्गको प्रहारले पहाड काटिएर गहिरो गल्छी बन्यो र तालको पानी सुसाउँदै बाहिर बग्न थाल्यो। जहाँ डाँडो काटिएको थियो, त्यो ठाउँ कटुवाल दह भनियो।

पानीसँगै नागराजहरू पनि बाहिर बगेर जान लागे। नागहरू विस्थापित भए उपत्यका सुक्खा र मरुभूमि बन्ने डर थियो। त्यसैले मञ्जुश्रीले नागराज कर्कोटकलाई पछ्याउँदै अनुरोध गरे: "हे नागराज, यो भूमि छोडेर नजानुहोस्। यहीँको ठूलो दह तपाईंको स्थायी वासस्थान होस्। यस देशको सम्पूर्ण धनसम्पत्ति तपाईंको जिम्मामा रहनेछ र यहाँका बासिन्दा सधैं सुखी रहनेछन्।"

मञ्जुश्रीको प्रार्थना स्वीकार गरी कर्कोटक नाग आफ्नी पत्नीसहित टौदहमा बस्न राजी भए।

पानी बाहिर निस्किएपछि विशाल सरोवर सुक्यो र स्वयम्भू ज्योतिको फेदमा कमलको आकारजस्तो सुन्दर पद्मगिरि पर्वत प्रकट भयो। मञ्जुश्रीले गुह्येश्वरी नजिकै वृक्षहरू रोपी मञ्जुपत्तन नामको पहिलो नगर बसाले। धर्माकरलाई त्यहाँको राजा बनाई मञ्जुश्री महाचीनतर्फ फर्किए। पछि उनकै सम्झनामा शिष्यहरूले मञ्जुश्री चैत्य स्थापना गरे, जहाँ उनका पादचिह्न आज पनि सुरक्षित छन्।