बाघभैरव
गोठालाले बनाएको माटाको बाघ जीवित भई भेडा खाएपछि बाघभैरव बनेको कथा।
बाघभैरव
कीर्तिपुरको चन्द्रागिरि फेदीस्थित चउरमा गोठालाहरू दिनहुँ भेडाबाख्रा चराउन आउँथे। एक दिन समय बिताउन उनीहरूले रमाइलो गर्दै माटो मुछेर एउटा सुन्दर बाघको मूर्ति बनाए।
बाघको सम्पूर्ण शरीर बनिसकेपछि मुखभित्र हाल्ने जिब्रोको अभाव भयो। गोठालाहरूले आपसमा सल्लाह गरी माटोको बाघसँग भने: "बाघ, हामी तिम्रो जिब्रोका लागि जङ्गलबाट उपयुक्त पात खोजेर ल्याउँछौँ। तबसम्म हाम्रा यी भेडाबाख्राहरूको राम्रोसँग हेरचाह गर।"
गोठालाहरू जङ्गलतर्फ गएको मौका पारेर त्यस माटोको बाघभित्र साक्षात् भैरवको शक्ति जागृत भयो र उसले चउरका सम्पूर्ण भेडाबाख्राहरू एकै गाँसमा खाइदियो।
पात लिएर फर्केका गोठालाहरूले आफ्ना भेडाबाख्रा नदेखेपछि बाघको मूर्तिलाई सोधे। बाघले मुसुक्क हाँस्दै मुख बाएर देखायो, जसको दाँत र गिजामा रगत लतपतिएको थियो।
आफ्ना भेडाबाख्रा खाएको देखेर रिसाएका गोठालाहरूले श्राप दिए: "तँ जिब्रो नभएको मुख बाएको बाई नै सधैँ यसरी नै स्थिर रहनू!"
गोठालाहरूको श्रापका कारण त्यो बाघ जिब्रोविहीन मुख बाएको अवस्थामा सधैँका लागि शिला बन्यो। पछि त्यसै शिलालाई कीर्तिपुरको प्रसिद्ध र शक्तिशाली 'बाघभैरव' का रूपमा पूजा गर्न थालियो।
सूचना: यी परम्परागत नेपाली लोककथा (किम्बदन्ती) हुन्, जो पुस्तौँदेखि मुखबाट मुखमा चलिआएका छन्। यी वास्तविक ऐतिहासिक घटनासँग मिल्न पनि सक्छन्, नमिल्न पनि — तर नेपालको सांस्कृतिक सम्पदाको रूपमा यिनलाई भनिँदै र विश्वास गरिँदै आइएको छ।
सम्बन्धित किम्बदन्ती
देवनाम र यससँग जोडिएका अन्य कथा।