नेपालसम्बत्
ज्योतिषी सिद्धिवन्तले शुभ मुहूर्त भेटी नेपालसम्बत् सुरु भएको कथा।
नेपालसम्बत्
भक्तपुरका प्रसिद्ध ज्योतिषी सिद्धिवन्तले विष्णुमती र भद्रमती नदीको दोभान (लखुतीर्थ) बाट शुभ साइतमा निकालेको बालुवा सुनमा परिणत हुने दुर्लभ योग पत्ता लगाए।
राजा आनन्ददेवको आज्ञाअनुसार ज्यापूहरूले रातको समयमा बालुवा भरेर काठमाडौँ ल्याए। तर बाटोमा काठमाडौँका परोपकारी महाजन शंखधर साख्वाले त्यो बालुवा आफ्नो घरको छिँडीमा खन्याउन लगाई नयाँ बालुवा भरेर दरबार पठाउन लगाए।
शुभ साइतको बालुवाबाट शंखधरको घरमा सुनको विशाल भण्डार तयार भयो। शंखधरले त्यो सम्पूर्ण सुन आफ्ना लागि नराखी काठमाडौँ उपत्यकाका सम्पूर्ण गरिब जनताको ऋण तिरिदिएर सबैलाई ऋणमुक्त गराए।
यस महान् परोपकारी कार्यको सम्झनामा उनले कलिगत संवत् ३९८१ (ई.सं. ८७९) मा आफ्नै देशको नामबाट 'नेपाल संवत्' को थालनी गरे, जुन आजसम्म राष्ट्रिय संवत्का रूपमा प्रचलित छ।
सूचना: यी परम्परागत नेपाली लोककथा (किम्बदन्ती) हुन्, जो पुस्तौँदेखि मुखबाट मुखमा चलिआएका छन्। यी वास्तविक ऐतिहासिक घटनासँग मिल्न पनि सक्छन्, नमिल्न पनि — तर नेपालको सांस्कृतिक सम्पदाको रूपमा यिनलाई भनिँदै र विश्वास गरिँदै आइएको छ।
सम्बन्धित किम्बदन्ती
उत्सवपर्व र यससँग जोडिएका अन्य कथा।