गणेशचौथी (चथा)
विनायकको जन्मोत्सव र मूसोलाई वाहन बनाएको चथा (गणेशचौथी) को कथा।
गणेशचौथी (चथा)
एकपटक लड्डु खाएर भुँडी भरिएका भगवान् गणेश आफ्नो वाहन मुसामा चढेर जाँदै गर्दा मुसो चिप्लिएर गणेशजी भुइँमा लड्नुभयो र उहाँको एउटा दाँत भाँचियो।
आकाशबाट यो दृश्य हेरिरहेका चन्द्रमाले गणेशजीको पेट र भाँचिएको दाँत देखेर खित्का छोडेर हाँसे।
चन्द्रमाको यो घमण्ड र उपहास देखेर रिसाएका गणेशजीले भाँचिएको दाँत चन्द्रमामाथि प्रहार गर्दै श्राप दिनुभयो: "भाद्र शुक्ल चतुर्थी (गणेशचौथी) का दिन जसले तिम्रो मुख हेर्छ, उसलाई समाजमा चोरीको झूटो कलंक लाग्नेछ।"
पछि चन्द्रमाले माफी मागेपछि गणेशजीले श्रापको प्रभाव घटाएर केवल भाद्र शुक्ल चतुर्थीको रातमा मात्र चन्द्रदर्शन गर्न निषेध गरिदिनुभयो। त्यसैले नेवार समुदायमा यस दिनलाई 'चथा' भन्दै चन्द्रमा नहेरी गणेशजीको विशेष पूजा गरिन्छ।
सूचना: यी परम्परागत नेपाली लोककथा (किम्बदन्ती) हुन्, जो पुस्तौँदेखि मुखबाट मुखमा चलिआएका छन्। यी वास्तविक ऐतिहासिक घटनासँग मिल्न पनि सक्छन्, नमिल्न पनि — तर नेपालको सांस्कृतिक सम्पदाको रूपमा यिनलाई भनिँदै र विश्वास गरिँदै आइएको छ।
सम्बन्धित किम्बदन्ती
उत्सवपर्व र यससँग जोडिएका अन्य कथा।