नागपञ्चमी
हलोको चोटले नागका बच्चा मरेपछि नागराजलाई रिझाउन नागपञ्चमी मनाइने कथा।
नागपञ्चमी
एक किसानले खेत जोत्ने क्रममा हलोको फाली लागेर जमिनमुनि रहेका नागका साना बच्चाहरू मरे। बच्चाहरूको मृत शरीर देखेर नागिनी अत्यन्त क्रुद्ध भई र बदला लिन राति किसानको घर पुगेर सुतिरहेका परिवारका सबै सदस्यहरूलाई डसेर मारिदिई।
तर जब नागिनी किसानकी छोरीलाई डस्न अघि बढी, त्यस सुशीला बालिकाले हात जोडेर कचौरामा गाईको ताजा दूध अगाडि राखी नागिनीको प्रार्थना गरिन्।
बालिकाको निष्कपट भक्ति र दूधको सत्कार पाएर नागिनीको रिस शान्त भयो। नागिनीले प्रसन्न भएर किसानका सम्पूर्ण मृत परिवारलाई पुनर्जीवन दिई र आशीर्वाद दिई: "श्रावण शुक्ल पञ्चमीका दिन जसले घरको ढोकामा नागको चित्र टाँसेर गाईको दूध, दूबो र लाभाले पूजा गर्नेछ, उसको घरमा कहिल्यै सर्प, चट्याङ र आगोको भय हुनेछैन।"
त्यसै दिनदेखि श्रावण शुक्ल पञ्चमीलाई 'नागपञ्चमी' का रूपमा धूमधामसँग मनाउन थालियो।
सूचना: यी परम्परागत नेपाली लोककथा (किम्बदन्ती) हुन्, जो पुस्तौँदेखि मुखबाट मुखमा चलिआएका छन्। यी वास्तविक ऐतिहासिक घटनासँग मिल्न पनि सक्छन्, नमिल्न पनि — तर नेपालको सांस्कृतिक सम्पदाको रूपमा यिनलाई भनिँदै र विश्वास गरिँदै आइएको छ।
सम्बन्धित किम्बदन्ती
उत्सवपर्व र यससँग जोडिएका अन्य कथा।