तीज (हरितालिका)
हिमालयकी छोरी पार्वतीले शिवलाई पति पाउन व्रत गरेको हरितालिका (तीज) को कथा।
तीज (हरितालिका)
हिमालयपुत्री पार्वतीले भगवान् शिवलाई पतिको रूपमा पाउन दृढ संकल्प गरेकी थिइन्। तर पिता हिमालयले उनको विवाह भगवान् विष्णुसँग गरिदिने निश्चित गरेपछि पार्वती अत्यन्त दुःखी भइन्।
पार्वतीका सखीहरूले उनलाई सहयोग गर्न सुटुक्क हरण गरी (भगाएर) जङ्गलको एकान्त गुफामा लुकाइदिए। भाद्र शुक्ल तृतीयाका दिन पार्वतीले बालुवाको शिवलिङ्ग बनाई निराहार र निर्जला कठोर व्रत बसिन्।
पार्वतीको अनन्य भक्तिबाट प्रसन्न भएर भगवान् शिव साक्षात् प्रकट भई उनलाई पत्नीका रूपमा स्वीकार गर्नुभयो।
सखीहरूले 'हरण' गरी लगेको वनमा व्रत बसेको हुनाले यस पावन तिथिलाई 'हरितालिका' भनियो। यसै सम्झनामा हिन्दू नारीहरूले पतिको दीर्घायु र सुखी दाम्पत्य जीवनका लागि भाद्र शुक्ल तृतीयामा 'तीज' को व्रत बस्ने गर्दछन्।
सूचना: यी परम्परागत नेपाली लोककथा (किम्बदन्ती) हुन्, जो पुस्तौँदेखि मुखबाट मुखमा चलिआएका छन्। यी वास्तविक ऐतिहासिक घटनासँग मिल्न पनि सक्छन्, नमिल्न पनि — तर नेपालको सांस्कृतिक सम्पदाको रूपमा यिनलाई भनिँदै र विश्वास गरिँदै आइएको छ।
सम्बन्धित किम्बदन्ती
उत्सवपर्व र यससँग जोडिएका अन्य कथा।