महाकालीनदी

लंका विजयपछि अयोध्याको राजसभामा श्रीरामको अद्भुत पराक्रमको प्रशंसा भइरहेको थियो। सबैको कुरा सुनेर माता सीता मुसुमुसु हाँसिन्।

श्रीरामले हाँसोको कारण सोध्दा सीताले विनम्रतापूर्वक भनिन्: "दश शिर भएको रावणलाई मारेर मात्र अहंकार गर्नु उचित छैन, किनकि सहस्र शिर भएको अहिरावण अझै जीवितै छ।"

सीताको कुरा सुनेपछि श्रीराम आफ्नो सेना र सीतासहित पुष्पक विमान चढेर अहिरावणसँग युद्ध गर्न गए।

युद्धमा अहिरावणको मायावी दिव्यास्त्रको तीव्र प्रहारबाट श्रीराम अचेत भई रणभूमिमा ढले। पतिको यो अवस्था देखेपछि माता सीताले प्रचण्ड उग्र रूप धारण गरिन् र साक्षात् महाकाली बनिन्।

महाकालीले आफ्ना हजारौँ योगिनीहरूसहित अहिरावणको सम्पूर्ण राक्षस सेनाको संहार गरिन् र उफ्रेर अहिरावणको छातीमा टेक्दै उसका हजारवटै शिर एकै प्रहारमा काटिदिइन्।

युद्ध जितेपछि रणोन्मत्त महाकालीको रौद्र ताण्डव नृत्यले सम्पूर्ण ब्रह्माण्ड डगमगाउन थाल्यो र प्रलयको स्थिति सिर्जना भयो। तब संसारलाई बचाउन भगवान् शिव स्वयं महाकालीको बाटोमा लम्पसार परे।

शिवको छातीमा पाउ पर्नासाथ महाकाली लज्जित भई शान्त भइन्। श्रीराम पनि होसमा आए। पछि महाकाली हिमालयको मानसरोवरबाट प्रचण्ड वेगले बग्ने पवित्र 'महाकाली' नदीका रूपमा प्रकट भइन्।